Nieuwjaarstoespraak burgemeester J.S. van Egmond

Dit item is verlopen op 19-01-2020.

Onderstaande tekst sprak burgemeester José van Egmond uit op de gemeentelijke nieuwjaarsreceptie van 6 januari 2020:

Geachte aanwezigen, dames en heren,

“Maak niet van Kruiningen een lustoord en van Hansweert een modderpoel”. Deze boodschap kreeg burgemeester Vogelaar ooit mee bij zijn installatie in Kruiningen in de jaren vijftig. In de laatste raadsnotulen van december 1969 van de gemeente Kruiningen memoreert raadslid Suij bovenstaande. Hij richt zich tot de laatste burgemeester van Kruiningen, de heer Schipper. Ik citeer hem: ‘Toen echter eenmaal over een nieuwe gemeentelijke herindeling werd gepraat, hebt u samen met de raad [van Kruiningen], als enigen in dit gebied u positief daartegenover opgesteld. In tegenstelling met de andere gemeenten in onze streek, die alleen maar negatieve geluiden hebben laten horen. U hebt echter van Kruiningen en Hansweert in uw bestuursperiode een eenheid gemaakt. U hebt ervaring in het samensmeden van twee tegengestelde dorpen. Wat zou nu meer in de lijn gelegen hebben dan u te belasten een eenheid te maken van de nog veel grotere tot stand te brengen eenheid. Het heeft echter niet zo mogen zijn.”

Vijftig jaar geleden ontstond Reimerswaal. Een fusie van Kruiningen, Hansweert, Yerseke, Waarde, Krabbendijke en Rilland. Hoe gewild was dit huwelijk eigenlijk? Ik heb de notulen van de laatste raadsvergaderingen van de dorpen er maar bijgehaald. In Krabbendijke lijkt het wat woeliger. Aan de voorzitter wordt gevraagd om op te treden, omdat er sprake is van ‘revolutionair optreden’, de vuile was dreigt buiten opgehangen te worden door niet nader te noemen ambtenaren en er wordt een pleidooi gehouden om ‘zo vredig mogelijk’ uit elkaar te gaan die avond. In Waarde geen revolte, maar lezen we dat de voorzitter als herinnering de ambtsketen mag houden, plus de voorzittershamer. Vervolgens krijgen we gortdroog te horen dat bij bepaalde inritten aan de Hoofdstraat dikkere tegels moeten worden gelegd, anders wordt de boel kapotgereden. Niets meer aan de orde zijnde sluit de voorzitter deze laatste vergadering van de raad der gemeente Waarde. In Rilland spreekt de burgemeester, de heer Jobse, de raad toe tijdens de laatste raadsvergadering in Dorpshuis Luctor et Emergo. Geen feeststemming daar, maar weemoed. Ik citeer hem: “Allereerst is er natuurlijk de wat weemoedige gedachte dat de pensioengerechtigde leeftijd is bereikt en zelfs overschreden. Oudere generaties hebben plaatsgemaakt voor ons, op onze beurt moeten wij onze plaats afstaan aan een jongere generatie. Dat dit gebeurt blijkt weer uit het feit dat de man die straks de burgemeesterszetel van Reimerswaal gaat bezetten, biologisch mijn zoon zou kunnen zijn.”

U vraagt zich natuurlijk af wat de notulen van Yerseke opgeleverd hebben. Ik moet u het antwoord schuldig blijven. Ze zijn er nog steeds, maar handgeschreven en redelijk onleesbaar. Yerseke mocht de nieuwe burgemeester van Reimerswaal leveren, de heer Pijl Hogeweg. Tijdens de eerste vergadering van de nieuwe gemeente Reimerswaal, januari 1970, voert de heer Goud, het woord. Hij prijst de burgemeester om zijn inzicht, zegt blij te zijn dat de gemeente zo’n mooie naam heeft gekregen en stelt dat de raad zich er bewust van is dat zeer zware problemen zich zullen voordoen, kinderziekten zullen zich spoedig openbaren en dan zal het moeilijk zijn het chauvinisme niet laten prevaleren boven het belang van de gehele gemeente Reimerswaal. Gelukkig blijkt de raad van dat laatste zelden last te hebben gehad, de afgelopen jaren…

Dit jaar vieren we, bescheiden, de vijftigste verjaardag van Reimerswaal. Dat begon op 1 januari. Met taart en bezoek aan Ko Bliek, geboren op 1 januari 1970. Eerste inwoner van Reimerswaal, zoon van wethouder Bliek en precies even oud als Reimerswaal. Reimerswaal heeft zich ontwikkeld tot een bloeiende gemeente, rijk aan verbanden, divers en economisch sterk. Met een gevarieerd aanbod aan voorzieningen. Trots mogen we zijn. Oftewel ‘Hrooôs’ op Reimerswaal. Dat zijn we. Laten we dat koesteren, vasthouden en ontwikkelen.

De naam Reimerswaal schiep destijds verwachtingen. Verwijzend naar de bloeiende handelsstad uit de Middeleeuwen, zijn we nog steeds trots op onze handel en economie. Het afgelopen jaar heeft het college bezoeken gebracht aan diverse bedrijven en sectoren. Van mossels en oesters tot diepgevroren visproducten. Van reddingsmiddelen, (camping)recreatie tot aan heftrucks en lichttoepassingen. Van fruitteelt tot aardappelproducten. We hebben oog voor de uitdagingen die daarbij horen. We denken aan het Europees verbod op pulsvisserij, de druk op de oester- en mosselteelt, de behoefte aan extra hectare grond. Opgaven die stuk voor stuk niet een-twee-drie zijn op te lossen. Maar we gaan ook in 2020 die uitdagingen aan.

Dat kunnen we niet alleen. En dat doen we niet alleen. Ook in 2020 zoeken we onze partners op, in de Bevelanden, bij de Provincie en het waterschap. Wij willen werken aan visies en kansen die ons helpen en in staat stellen het leven en werken in Reimerswaal toekomstbestendig maken. Samen werken om onze huizen en gebouwen zonder fossiele energie te verwarmen, om een robuust netwerk van wegen en vervoer te organiseren, zodat onze dorpen vitaal en krachtig blijven en aantrekkelijk om te blijven wonen en werken. Willen we ruimte creëren voor wonen en werken, omdat we nog steeds als gemeente groeien. Stimuleren we vormen van recreatie. Reimerswaal staat daarbij niet op zichzelf, maar beseft dat verbondenheid met omliggende gemeenten in de Bevelanden en overheden daarbij een must is. Daarmee blijven voorzieningen bereikbaar en betaalbaar. Daarmee kunnen we kwaliteit leveren. Eén van de grootste uitdagingen is dan wel de zorg. Voor oud en jong. Reimerswaal loopt voorop als het gaat om innovatieve manieren om zorg te verlenen. Simpeler waar het kan. Afgelopen jaar zagen we dat het organiseren van laagdrempelige inloop en dagbesteding in de dorpen, samen met zorgpartner Ter Weel, echt werkt. Minder papieren en toegankelijker. Dichter bij mensen. Uit cijfers blijkt inmiddels ook dat daarmee de druk op duurdere zorg afneemt. Mooie voorbeelden waar we verder mee willen. Zorgen hebben ook wij om de oplopende kosten voor zorg voor kinderen. We zullen de aankomende jaren eerlijk moeten kijken naar welke zorg echt past. Maar ook het gesprek met elkaar aangaan: wat kunnen we zelf? Waar ligt de verantwoordelijkheid van ouders en waar begint die van de overheid? Wat verwachten we van elkaar?

Onze samenleving, de Reimerswaalse net zo goed, leeft op waarden. Vrijheid, gelijkheid, rechtvaardigheid, solidariteit, veiligheid, tolerantie en respect zijn voor ons belangrijke waarden. We koesteren ze. Aan ons gedrag, onze bijpassende normen zou je moeten kunnen zien hoe belangrijk ze zijn. Solidariteit vraagt van ons dat we een ander iets gunnen, misschien wel ten koste van jezelf. Respect vraagt dat we rekening houden met een ander. Veiligheid vraagt dat we met ons gedrag een ander niet in gevaar brengen. En toch. Toch zien we, niet alleen landelijk, ook hier, dat er druk ligt op die normen. Wat is normaal?

Het zal u niet ontgaan zijn dat de discussie over hoe normaal onze jaarwisseling is, volop gaande is. Als burgemeester ben ik dankbaar dat de jaarwisseling een relatief rustige is geweest. Ik zeg bewust ‘relatief’ rustig. Dankzij de inzet en voorbereiding met gemeentewerken, brandweer, politie, jongerenwerkers en vrijwilligers van stichting Vreugdevuur kunnen we terugzien op een jaarwisseling die voor de meesten onder ons gezellig en veilig verliep. Maar dat neemt niet weg dat er de nodige kosten moesten worden gemaakt en bijkomende schade afgerekend. Afvalbakken (per stuk toch 340 euro), schade aan kunstgrasvelden (toch een slordige 650 euro) leveren bij elkaar een Reimerswaalse rekening op van ruim 9000 euro. Geld van u en ons allemaal. Het gesprek over wat we nog acceptabel vinden aan het gedrag tijdens de jaarwisseling komt ook bij uw burgemeester binnen. Los van de materiële schade, hoor ik verhalen van inwoners die het zat zijn dat, als zij anderen op gedrag aanspreken, zij weggehoond worden of uitgelachen. Ik onderschrijf volledig de woorden van Erik Akerboom, korpschef Politie, dat we naar een andere manier van vieren van de jaarwisseling moeten. Waarden als veiligheid en respect blijken niet zoveel waard als de waarde van vrijheid grenzeloosheid tot norm heeft.

‘Vrijheid is nooit gratis. Zij vraagt altijd iets van ons. […] Vrijheid betekent ook onherroepelijk keuzes maken. In ons eigen leven en samen. Dat is moeilijk. […] Die bedrevenheid om met elkaar te praten en soms wat in te schikken, zullen we de komende tijd nog heel hard nodig hebben.’ Deze woorden van onze Koning Willem Alexander onderstrepen mijns inziens goed waar we met elkaar voor staan. In Nederland. In Reimerswaal. De afgelopen vijftig jaar is daarvoor een fundament gelegd. Sterk genoeg voor een toekomstbestendig Reimerswaal.

Ik wens u allen een mooi, voorspoedig en gezond nieuwjaar toe!

Dankuwel.

J.S. van Egmond
Burgemeester