Woensdag 20 januari: Lockdown verder aangescherpt vanwege zorgen om nieuwe virusvarianten

Het kabinet maakt zich grote zorgen om Britse variant van het coronavirus, die nog besmettelijker is dan het virus dat we al kennen. Daarnaast zijn er andere varianten van het virus waar zorgen over bestaan. Er zijn extra maatregelen nodig om die nieuwe varianten van het virus onder controle te krijgen. Daarom is het voornemen van het kabinet om binnen enkele dagen na instemming van de Tweede Kamer een avondklok in te voeren. Bovendien scherpt het kabinet het advies voor bezoek aan: ontvang maximaal één persoon van 13 jaar of ouder per dag en ga maximaal één keer per dag ergens op bezoek. Ook worden extra beperkingen ingevoerd om het aantal internationale reisbewegingen tegen te gaan.

Het doel is om het huidige besmettingsniveau te verlagen, verspreiding van de huidige en nieuwe varianten van het virus te vertragen en ervoor te zorgen dat de nieuwe varianten zo min mogelijk ons land binnen komen. Zo kunnen we het moment dat de nieuwe varianten van het virus de overhand krijgen zo veel mogelijk uitstellen. Dat is van groot belang om ervoor te zorgen dat ziekenhuizen de komende maanden ruimte houden voor coronapatiënten en zodat andere medische zorg zoveel mogelijk door kan blijven gaan. Want we willen niet over een paar weken terugkijken op dit moment en constateren dat we onvoldoende hebben gedaan.

Lees welke maatregelen gelden in een kort overzicht.

Avondklok

Het voornemen van het kabinet is om binnen enkele dagen na instemming van de Tweede Kamer in heel Nederland een avondklok in te voeren. Het is dan de bedoeling dat iedereen van 20.30 uur ’s avonds tot 04.30 uur ’s ochtends binnen blijft. Daarmee wil het kabinet het ontvangen van bezoek en ontmoetingen in groepen tegengaan, en daarmee besmettingen afremmen. Het is verboden om tijdens de avondklok zonder geldige reden op straat te zijn. U gaat alleen naar buiten als het noodzakelijk is. Dit is uitsluitend toegestaan:

In geval van een calamiteit;
Als uzelf, een hulpbehoevend persoon of een dier dringend (medische) hulp nodig heeft;
Als u van uw werkgever voor werk naar buiten moet;
Als u naar het buitenland reist of terugkeert naar Nederland;
Als u onderweg bent in verband met een uitvaart en dit kunt aantonen;
Als u onderweg bent in verband met een oproep van een rechter, officier van justitie of bezwaar- of beroepschriftenzitting en dit kunt aantonen;
Als u een aangelijnde hond uitlaat. Dit doet u in uw eentje.
Als het toch noodzakelijk is om naar buiten te gaan, moeten mensen een formulier ‘Eigen verklaring avondklok’ meenemen. Als het nodig is dat je voor werk naar buiten gaat, moet je ook een werkgeversverklaring tonen. In sommige gevallen is een formulier niet nodig. Meer informatie hierover op www.rijksoverheid.nl/avondklok.

De Tweede Kamer moet zich nog buigen over het voorstel van het kabinet om een avondklok in te voeren. Na instemming van de Tweede Kamer zal via www.rijksoverheid.nl/avondklok meer informatie bekend worden.

De avondklok is een zware maatregel. Maar het helpt om de verspreiding van het virus verder af te remmen. Uit onderzoek in het buitenland blijkt dat een avondklok kan leiden tot een vermindering van 8% en 13% van de R-waarde, zo geeft het Outbreak Management Team (OMT) aan. De avondklok geldt in principe tot 10 februari, 04.30 uur.

Extra reisbeperkingen

Elke reis verhoogt de kans op meer besmettingen of het meenemen van nieuwe varianten van het coronavirus naar Nederland. Daarom is het dringende advies: blijf in Nederland. Ga niet op reis en boek geen reizen die in de periode tot en met 31 maart plaatsvinden.

Het kabinet treft extra maatregelen om de import van nieuwe varianten van het virus via reizigers tegen te gaan en het aantal reisbewegingen verder te beperken. Voor het Verenigd Koninkrijk geldt een vliegverbod en een aanmeerverbod voor veerboten voor passagiers. Het vliegverbod gaat ook gelden voor passagiersvluchten uit Zuid-Afrika, Brazilië, Argentinië, Bolivia, Chili, Colombia, Ecuador, Frans-Guyana, Guyana, Kaapverdië, Panama, Paraguay, Peru, Suriname, Uruguay en Venezuela. Dit vliegverbod geldt vooralsnog maximaal een maand, of tot de voorgenomen verplichte quarantaine voor reizigers wettelijk is geregeld. 

Daarnaast moeten alle reizigers uit hoogrisicogebieden die per vliegtuig of schip naar Nederland komen ook een vlak voor vertrek naar Nederland afgenomen negatieve sneltest kunnen tonen. Deze test is maximaal 4 uur oud bij het aan het boord gaan. Dat komt bovenop de al verplichte negatieve PCR-test die maximaal 72 uur voor aankomst moet zijn afgenomen. Deze maatregelen gelden ook voor reizigers naar Caribisch Nederland. Bovendien moeten zij 10 dagen in quarantaine bij aankomst in Nederland. Na 5 dagen kan iemand zich laten testen. Als de uitkomst van deze PCR-test negatief is, dan eindigt de quarantaine. Omdat sneltesten niet overal in de buurt van (lucht)havens voorhanden zijn, zal naar verwachting in de praktijk de dubbele testverplichting zorgen voor een afname van het aantal reizen naar ons land. Dat betekent dat het voor sommige mensen moeilijk wordt om naar huis te komen. Nederlanders die vanwege een noodsituatie naar Nederland moeten reizen en niet op tijd een negatieve PCR/sneltest kunnen overleggen, kunnen zich melden bij het ministerie van buitenlandse zaken.

Voor bepaalde groepen reizigers uit landen buiten de EU geldt al sinds maart een inreisverbod. Het kabinet heeft besloten de lijst met uitzonderingen op dit verbod in te korten. Dit betekent dat zakenreizigers, studenten, kennismigranten, professionals uit de culturele en creatieve sector en langeafstandsgeliefden die voor kort verblijf komen Nederland niet meer mogen inreizen.

Deze maatregelen gaan in op zaterdag 23 januari 2021 om 00:01 uur.

Blijf thuis, werk thuis en ontmoet zo min mogelijk anderen

Het doel van de lockdown is om zo min mogelijk contacten te hebben. Want hoe minder contacten, hoe minder besmettingen. Thuisblijven is de beste manier om contacten te beperken. Ga alleen naar buiten voor bijvoorbeeld boodschappen, (medische) zorg voor jezelf, voor anderen of voor dieren, een frisse neus en onderwijs of werk als dat echt niet thuis kan.

Contacten beperken betekent ook niet te vaak anderen ontmoeten. Houd contact met anderen via de telefoon of videocall. Als je toch bezoek ontvangt, adviseert het kabinet dringend om per dag maximaal één gast van 13 jaar of ouder te ontvangen. Ga ook niet vaker dan één keer per dag ergens op bezoek. Deze maatregelen helpen om de virusverspreiding tegen te gaan. Maar minder mensen ontmoeten is natuurlijk zwaar, voor iedereen. Let daarom extra op mensen om je heen, zeker op mensen die ziek zijn, eenzaam zijn of psychische klachten hebben.

In principe werkt iedereen thuis. Alleen mensen die essentieel zijn voor de voortgang van een bedrijfsproces en hun werk niet thuis kunnen uitvoeren, mogen naar het werk komen. Dat betekent: een buschauffeur gaat naar zijn werk, een kantoormedewerker werkt volledig thuis. De situatie van nu is zeer zorgelijk. Houd daarom bestaande afspraken over naar het werk komen opnieuw tegen het licht. Naar het werk komen om collega’s of klanten te zien, kan nu even niet. Werkgevers moeten ervoor zorgen dat werknemers die thuis kunnen werken dat ook daadwerkelijk doen. Werknemers die gevraagd worden naar het werk te komen terwijl dat niet nodig is, kunnen daar het gesprek over aangaan met hun werkgever.

Quarantaineplicht

Wie positief is getest op corona of in direct contact is geweest met iemand die positief is getest op corona, moet in quarantaine. Dat geldt ook voor mensen die vanuit hoogrisico gebied naar Nederland reizen. En voor mensen die klachten hebben en wachten op hun testuitslag. Maar niet iedereen houdt zich goed aan de quarantaineregels. Met de nieuwe virusvarianten vormt dat een extra groot risico voor verspreiding van het virus. Daarom werkt het kabinet aan een manier om quarantaine verplicht te stellen. Daarvoor worden o.a. voorbereidingen getroffen om reizigers die naar Nederland reizen te registreren en om mensen die in quarantaine moeten na te bellen. Daar zal meer informatie over volgen. 

Uitvaarten

Op basis van advies van het OMT past het kabinet de regels voor het maximaal aantal aanwezige personen bij een uitvaart aan. Vanaf maandag 25 januari 2021 mogen maximaal 50 personen aanwezig zijn bij een uitvaart.

Fieldlabs

Het kabinet heeft bovendien ingestemd met de organisatie van fieldlabs. Dat zijn praktijktesten om inzicht en data te vergaren rondom het verlagen van de besmettingsrisico’s op evenementen. Bij onder andere twee voetbalwedstrijden, een cabaretvoorstelling, een zakelijk congres en een concert wordt getest wat er gebeurt als één of meerdere basismaatregelen worden losgelaten. Zodat we zicht krijgen op mogelijkheden om mensen veilig en verantwoord evenementen te laten bezoeken in de toekomst.